A
Admin
Yönetici
Yönetici
Bilim insanları, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs’taki orman yangınlarını tetikleyen hava koşullarının iklim değişikliği nedeniyle daha sık ve şiddetli hale geldiğini açıkladı. Analizler, bu yıl yaşanan yangınların öncesinde görülen sıcak, kuru ve rüzgarlı koşulların kontrolsüz yangınların yayılmasına yol açtığını ortaya koydu.
Londra merkezli World Weather Attribution (WWA) grubundan 28 araştırmacı, iklim değişikliğinin orman yangınlarına etkisini inceledi. Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Adası’na yönelik ilişkilendirme analizine göre, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınma, yangınlara zemin hazırlayan hava koşullarını yüzde 22 daha şiddetli hâle getirdi. Araştırmaya göre bölgedeki toplam kış yağışları yaklaşık yüzde 14 azaldı, bu da yaz aylarında daha kuru hava koşullarının görülmesine yol açtı.
Yangınlar öncesi yüksek sıcaklık, kuru bitki örtüsü ve rüzgar birleşimi yangın riskini artırdı. Analizler, yüksek buharlaşmalı koşulların bir hafta boyunca yaşanma olasılığının 10 kat ve şiddetinin yüzde 18 arttığını gösterdi. Haziran ve temmuz aylarında Akdeniz’de çıkan yüzlerce yangın nedeniyle 80 binden fazla kişi tahliye edildi. Yangına elverişli koşulların, iklim değişikliğine bağlı olarak hem daha olası hem de daha şiddetli hâle geldiği belirtildi.
Bilim insanları, fosil yakıt kullanımının devam etmesi hâlinde Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Adası’nda yangın riskinin artacağını öngörüyor. Küresel sıcaklık artışının 2,6 dereceye ulaşması durumunda, aşırı sıcak, kuru ve rüzgarlı hava koşullarının yaşanma olasılığı 9 kat, şiddeti ise yüzde 25 daha artacak. Araştırmacılar, yangınların başlaması ve yayılma riskini azaltacak stratejilerin uygulanması gerektiğini vurguluyor. Bunlar arasında yakıt yönetim stratejilerinin güçlendirilmesi ve toplumda yangın riskine dair farkındalığın artırılması yer alıyor.
Imperial College Çevre Politikaları Merkezi İklim Bilimi Profesörü Friederike Otto, "Ülkeler petrol, gaz ve kömür yakmaya devam ettikçe küresel sıcaklıklar yükselecek ve büyük, hızla yayılan yangınların riski artmaya devam edecek." dedi. Otto, yenilenebilir enerjiye geçiş için gerekli araç ve bilginin mevcut olduğunu vurguladı ve ekledi: "Ancak dünyayı fosil yakıtlara bağımlı tutan çıkar grupları var. Daha sağlıklı ve güvenli bir gelecek için siyasi liderlerimizin harekete geçmesi gerekiyor." İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Araştırmacısı Bikem Ekberzade, Türkiye’de yangınların beklenmedik şekilde arttığını, başlıca nedeninin insan kaynaklı ihmaller olduğunu belirtti. Ekberzade, meteorolojik koşulların yangınların hızla yayılmasına yol açtığını ve küresel ısınmanın etkisiyle daha büyük ve ölümcül yangınların norm hâline gelebileceğini ifade etti: "Bitki örtüsü kuru ve şiddetliyse, kaynağı ne olursa olsun tek bir ateşleme hızla kontrolü zor bir orman yangınına dönüşebilir. Küresel ısınmanın şiddetlendiği dünyada, kent ve doğal alanların daha fazla iç içe geçmesiyle, daha büyük, şiddetli ve ölümcül yangınlar yakında norm haline gelebilir."
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİSİ
Londra merkezli World Weather Attribution (WWA) grubundan 28 araştırmacı, iklim değişikliğinin orman yangınlarına etkisini inceledi. Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Adası’na yönelik ilişkilendirme analizine göre, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınma, yangınlara zemin hazırlayan hava koşullarını yüzde 22 daha şiddetli hâle getirdi. Araştırmaya göre bölgedeki toplam kış yağışları yaklaşık yüzde 14 azaldı, bu da yaz aylarında daha kuru hava koşullarının görülmesine yol açtı.
YANGINLARA ELVERİŞLİ KOŞULLAR
Yangınlar öncesi yüksek sıcaklık, kuru bitki örtüsü ve rüzgar birleşimi yangın riskini artırdı. Analizler, yüksek buharlaşmalı koşulların bir hafta boyunca yaşanma olasılığının 10 kat ve şiddetinin yüzde 18 arttığını gösterdi. Haziran ve temmuz aylarında Akdeniz’de çıkan yüzlerce yangın nedeniyle 80 binden fazla kişi tahliye edildi. Yangına elverişli koşulların, iklim değişikliğine bağlı olarak hem daha olası hem de daha şiddetli hâle geldiği belirtildi.
GELECEK RİSKLERİ
Bilim insanları, fosil yakıt kullanımının devam etmesi hâlinde Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Adası’nda yangın riskinin artacağını öngörüyor. Küresel sıcaklık artışının 2,6 dereceye ulaşması durumunda, aşırı sıcak, kuru ve rüzgarlı hava koşullarının yaşanma olasılığı 9 kat, şiddeti ise yüzde 25 daha artacak. Araştırmacılar, yangınların başlaması ve yayılma riskini azaltacak stratejilerin uygulanması gerektiğini vurguluyor. Bunlar arasında yakıt yönetim stratejilerinin güçlendirilmesi ve toplumda yangın riskine dair farkındalığın artırılması yer alıyor.
UYARILAR VE GÖRÜŞLER
Imperial College Çevre Politikaları Merkezi İklim Bilimi Profesörü Friederike Otto, "Ülkeler petrol, gaz ve kömür yakmaya devam ettikçe küresel sıcaklıklar yükselecek ve büyük, hızla yayılan yangınların riski artmaya devam edecek." dedi. Otto, yenilenebilir enerjiye geçiş için gerekli araç ve bilginin mevcut olduğunu vurguladı ve ekledi: "Ancak dünyayı fosil yakıtlara bağımlı tutan çıkar grupları var. Daha sağlıklı ve güvenli bir gelecek için siyasi liderlerimizin harekete geçmesi gerekiyor." İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Araştırmacısı Bikem Ekberzade, Türkiye’de yangınların beklenmedik şekilde arttığını, başlıca nedeninin insan kaynaklı ihmaller olduğunu belirtti. Ekberzade, meteorolojik koşulların yangınların hızla yayılmasına yol açtığını ve küresel ısınmanın etkisiyle daha büyük ve ölümcül yangınların norm hâline gelebileceğini ifade etti: "Bitki örtüsü kuru ve şiddetliyse, kaynağı ne olursa olsun tek bir ateşleme hızla kontrolü zor bir orman yangınına dönüşebilir. Küresel ısınmanın şiddetlendiği dünyada, kent ve doğal alanların daha fazla iç içe geçmesiyle, daha büyük, şiddetli ve ölümcül yangınlar yakında norm haline gelebilir."