A
Admin
Yönetici
Yönetici
Çocukluk çağında sık görülen idrar yolu enfeksiyonları, yalnızca ateş, huzursuzluk ve idrar yapmada zorluk gibi geçici şikâyetlerle sınırlı kalmıyor; zamanında tedavi edilmediğinde böbreklerde kalıcı hasara da yol açabiliyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Aydoğ, erken tanı ve tedavinin önemine dikkat çekerek, “Özellikle tekrarlayan ateşli idrar yolu enfeksiyonları böbrek hasarı riskini artırır. Ülkemizde kronik böbrek yetmezliğinin en önemli nedenlerinden biri de budur” dedi.
Üretra, mesane, üreter ve böbrekleri etkileyen idrar yolu enfeksiyonu, üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra çocuklarda en sık karşılaşılan ikinci enfeksiyon olarak öne çıkıyor. Özellikle bebeklerde ve tuvalet eğitimi dönemindeki çocuklarda sık görülen bu hastalık, çoğunlukla bağırsak kaynaklı bakterilerin idrar yollarına ulaşmasıyla gelişiyor. Vakaların yüzde 80’inden fazlasında E. Coli bakterisi etkili oluyor.
Yaşamın ilk 6 ayında bağışıklık sisteminin yeterince gelişmemesi ve sünnet derisinin altındaki bakteriler nedeniyle erkek çocuklarda daha sık görülen enfeksiyon, bu dönemden sonra kız çocuklarında daha yaygın hale geliyor. Kız çocuklarında üretranın kısa olması ve anüse yakın bulunması, riski artıran temel nedenlerden biri.
Az su içmek, idrarı tutmak ve kabızlık; idrar yolu enfeksiyonlarının en sık karşılaşılan üç nedeni olarak dikkat çekiyor. Bu durumların, idrar yollarının yeterince temizlenmesini engelleyerek bakterilerin çoğalmasına zemin hazırladığı belirtiliyor.
Prof. Dr. Aydoğ, hijyen ve yaşam alışkanlıklarının da enfeksiyon riskini artırabileceğini vurguluyor. Küvette oturularak banyo yapılması, temiz olmayan havuzlara girilmesi, gereksiz antibiyotik kullanımı, parfümlü ya da alkollü temizlik ürünleri ile genital bölgenin temizlenmesi enfeksiyonlara yol açabiliyor. Bunun yanı sıra, idrar kesesi işlev bozukluğu, reflü, darlık ve taş gibi yapısal sorunlar da hastalığın tekrarlamasına neden olabiliyor.
Alt idrar yolu enfeksiyonunda idrar kokusunda değişiklik, bulanıklık, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrar kaçırma ve hafif ateş görülebiliyor. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon böbreklere ilerleyerek üst idrar yolu enfeksiyonuna dönüşüyor. Bu durumda yüksek ateş, böğür ve karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi şikâyetler ortaya çıkıyor.
Küçük çocuklarda ifade yeteneği gelişmediği için huzursuzluk, iştahsızlık, kilo alamama, uzun süren sarılık, geçmeyen pişik veya kabızlık gibi bulgular da enfeksiyonun işareti olabiliyor. Uzmanlar, bu tür durumlarda vakit kaybetmeden idrar tahlili yapılması gerektiğini belirtiyor.
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonunun tedavisinde antibiyotik ilk tercih olarak öne çıkıyor. Ancak Prof. Dr. Aydoğ, enfeksiyonun tekrarlama riskine de dikkat çekiyor. Kız çocuklarında ilk enfeksiyondan sonra yüzde 40-60, erkek çocuklarda ise yüzde 20-30 oranında tekrar görülebileceğini belirtiyor. Tekrarlayan enfeksiyonlarda ultrason başta olmak üzere ileri tetkiklerin yapılması, gerekirse cerrahi tedavi uygulanması gerekebiliyor.
Uzmanlar, çocukları idrar yolu enfeksiyonundan korumak için şu önerilerde bulunuyor: Bol su içirilmesi, idrarın tutulmaması, günlük dışkılamanın sağlanması, parfümlü ürünlerden uzak durulması, duş şeklinde banyo yaptırılması, temiz olmayan havuzlardan kaçınılması ve gereksiz antibiyotik kullanımının önlenmesi.
ÇOCUKLUK ÇAĞINDA EN SIK GÖRÜLEN İKİNCİ ENFEKSİYON
Üretra, mesane, üreter ve böbrekleri etkileyen idrar yolu enfeksiyonu, üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra çocuklarda en sık karşılaşılan ikinci enfeksiyon olarak öne çıkıyor. Özellikle bebeklerde ve tuvalet eğitimi dönemindeki çocuklarda sık görülen bu hastalık, çoğunlukla bağırsak kaynaklı bakterilerin idrar yollarına ulaşmasıyla gelişiyor. Vakaların yüzde 80’inden fazlasında E. Coli bakterisi etkili oluyor.
İLK 6 AYDA ERKEKLERDE, SONRASINDA KIZLARDA DAHA FAZLA
Yaşamın ilk 6 ayında bağışıklık sisteminin yeterince gelişmemesi ve sünnet derisinin altındaki bakteriler nedeniyle erkek çocuklarda daha sık görülen enfeksiyon, bu dönemden sonra kız çocuklarında daha yaygın hale geliyor. Kız çocuklarında üretranın kısa olması ve anüse yakın bulunması, riski artıran temel nedenlerden biri.
EN YAYGIN 3 NEDEN
Az su içmek, idrarı tutmak ve kabızlık; idrar yolu enfeksiyonlarının en sık karşılaşılan üç nedeni olarak dikkat çekiyor. Bu durumların, idrar yollarının yeterince temizlenmesini engelleyerek bakterilerin çoğalmasına zemin hazırladığı belirtiliyor.
RİSKİ ARTIRAN DİĞER FAKTÖRLER
Prof. Dr. Aydoğ, hijyen ve yaşam alışkanlıklarının da enfeksiyon riskini artırabileceğini vurguluyor. Küvette oturularak banyo yapılması, temiz olmayan havuzlara girilmesi, gereksiz antibiyotik kullanımı, parfümlü ya da alkollü temizlik ürünleri ile genital bölgenin temizlenmesi enfeksiyonlara yol açabiliyor. Bunun yanı sıra, idrar kesesi işlev bozukluğu, reflü, darlık ve taş gibi yapısal sorunlar da hastalığın tekrarlamasına neden olabiliyor.
BELİRTİLERDE GECİKMEYİN
Alt idrar yolu enfeksiyonunda idrar kokusunda değişiklik, bulanıklık, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrar kaçırma ve hafif ateş görülebiliyor. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon böbreklere ilerleyerek üst idrar yolu enfeksiyonuna dönüşüyor. Bu durumda yüksek ateş, böğür ve karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi şikâyetler ortaya çıkıyor.
ERKEN TANI HAYATİ ÖNEMDE
Küçük çocuklarda ifade yeteneği gelişmediği için huzursuzluk, iştahsızlık, kilo alamama, uzun süren sarılık, geçmeyen pişik veya kabızlık gibi bulgular da enfeksiyonun işareti olabiliyor. Uzmanlar, bu tür durumlarda vakit kaybetmeden idrar tahlili yapılması gerektiğini belirtiyor.
TEDAVİDE ANTİBİYOTİK ZORUNLU
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonunun tedavisinde antibiyotik ilk tercih olarak öne çıkıyor. Ancak Prof. Dr. Aydoğ, enfeksiyonun tekrarlama riskine de dikkat çekiyor. Kız çocuklarında ilk enfeksiyondan sonra yüzde 40-60, erkek çocuklarda ise yüzde 20-30 oranında tekrar görülebileceğini belirtiyor. Tekrarlayan enfeksiyonlarda ultrason başta olmak üzere ileri tetkiklerin yapılması, gerekirse cerrahi tedavi uygulanması gerekebiliyor.
KORUNMAK İÇİN 7 KURAL
Uzmanlar, çocukları idrar yolu enfeksiyonundan korumak için şu önerilerde bulunuyor: Bol su içirilmesi, idrarın tutulmaması, günlük dışkılamanın sağlanması, parfümlü ürünlerden uzak durulması, duş şeklinde banyo yaptırılması, temiz olmayan havuzlardan kaçınılması ve gereksiz antibiyotik kullanımının önlenmesi.